درمان شکستگی مهره های کمر؛ انواع و علائم 

شکستگی مهره های کمر یک آسیب دیدگی جدی است. شایع ترین شکستگی های ستون فقرات در مهره های سینه ای (وسط کمر) و کمری (پایین کمر) یا در محل اتصال این دو (اتصال صدری کمری) اتفاق می افتد. این شکستگی ها به طور معمول بر اثر تصادفاتی که در سرعت بالا اتفاق می افتند مانند تصادف ماشین یا سقوط از ارتفاع بوجود می آیند. مردها شکستگی مهره های کمر را چهار برابر بیشتر از زنان تجربه می کنند. سالمندان نیز بواسطه استخوان هایی که به خاطر پوکی استخوان ضعیف شده اند در معرض خطر این شکستگی ها قرار دارند. به خاطر انرژی ایی که برای بوجود آوردن شکستگی مهره های کمر مورد نیاز است، بیماران اغلب دچار آسیب دیدگی های دیگری هم می شوند که به درمان نیاز دارند. بسته به شدت شکستگی ممکن است نخاع آسیب ببیند. بنابراین درک نحوه عملکرد ستون فقرات به درمان شکستگی مهره های کمر کمک خواهد کرد.

علت

شکستگی مهره های کمر معمولا بر اثر ترومای با انرژی زیاد بوجود می آیند. نمونه های ترومای با انرژی زیاد عبارتند از:

• تصادف ماشین
• سقوط از ارتفاع
• حوادث ورزشی
• اعمال خشونت آمیز مانند جراحت ناشی از تیراندازی

شکستگی مهره های کمر همواره بر اثر تروما بوجود نمی آیند. به عنوان مثال، در افراد دچار پوکی استخوان، تومور یا دیگر بیماری های زمینه ای که استخوان ها را ضعیف می کنند، شکستگی مهره اول، سوم و پنجم کمر می تواند در طول فعالیت های روزانه عادی بوجود آید.

انواع

شکستگی فشرده ستون فقرات کمری (پایینی)

انواع مختلفی از شکستگی مهره های کمر وجود دارند. پزشکان شکستگی های ستون فقرات سینه ای و کمری را بر اساس الگوی آسیب دیدگی و وجود آسیب دیدگی نخاع طبقه بندی می کنند.  طبقه بندی الگوهای شکستگی می تواند به تشخیص و درمان شکستگی مهره های کمر مناسب کمک کند. سه نوع اصلی از شکستگی عبارتند از: فلکشن، ایکستنشن و روتیشن.

شکستگی فشرده. هنگامی که قسمت جلو (قدامی) ستون فقرات می شکند و ارتفاع خود را از دست می دهد  قسمت پشتی (خلفی) آن این طور نمی شود. این نوع شکستگی مهره های کمر معمولا پایدار است و به ندرت به مشکلات عصبی مربوط است.

شکستگی انفجاری. ستون فقرات هم از طرف جلو و هم پشت ارتفاع خود را از دست می دهد. شکستگی مهره های کمر اغلب بر اثر سقوط از ارتفاع و با پا روی زمین فرود آمدن بوجود می آید.

شکستگی فلکشن/دیستراکشن (تصادف). ستون فقرات به عینه از هم جدا می شود (دیستراکشن). چنین چیزی می تواند در تصادفاتی مانند تصادف ماشین که در آن سر سرنشین به شیشه جلو می خورد اتفاق بیفتد؛ تصادفاتی که در آن بالا تنه به جلو پرتاب می شود در حالی که لگن توسط قسمتی از کمربند ایمنی که روی شکم قرار می گیرد ثابت شده است.

شکستگی زائده عرضی مهره. این نوع شکستگی مهره های کمر شایع نیست و ناشی از چرخش یا خم شدن بیش از حد به یک طرف ( خم شدن جانبی) است و معمولا ثبات را تحت تاثیر قرار نمی دهد.

شکستگی- دررفتگی. این شکستگی یک آسیب دیدگی ناپایدار است که استخوان و/ یا بافت نرم را دربرمی گیرد و ممکن است در آن یکی از مهره ها از مهره مجاور جلو یا عقب بزند (جابجا شود). این آسیب دیدگی ها غالبا باعث فشرده شدن شدید نخاع می شوند.

علائم

از علائم اولیه شکستگی مهره های کمر، کمر درد متوسط تا شدید است که با حرکت کردن بدتر می شود. هنگامی که نخاع هم درگیر می شود ممکن است بی حسی، خارش یا سوزش، ضعف یا اختلال عملکرد روده/ مثانه بوجود آید.

در صورت وارد شدن تروما با انرژی زیاد ممکن است بیمار دچار آسیب مغزی شده بیهوش شود یا “هوشیاری و حافظه خود را موقتا از دست بدهد”. همچنین ممکن است آسیب های دیگری که آسیب های گمراه کننده نامیده می شوند وجود داشته باشند. این آسیب ها باعث ایجاد دردی می شوند که کمر درد را تحت الشعاع قرار می دهد (دردی ایجاد می کنند که فرد کمر درد خود را از یاد می برد). در چنین مواردی، باید فرض را بر این گذاشت که بیمار بخصوص بعد از آسیب با انرژی بالا (تصادف وسایل نقلیه موتوری) دچار شکستگی مهره های کمر است.

تشخیص

ممکن است در ارزیابی های اولیه تعیین میزان آسیب هایی که همراه با شکستگی مهره های کمر به بیمار وارد شده اند دشوار باشد.

در صحنه تصادف، کارکنان امداد و نجات EMS/ خدمات پزشکی اورژانس علائم حیاتی از جمله هوشیاری بیمار، توانایی نفس کشیدن و ضربان قلب را بررسی خواهند کرد.  بعد از تثبیت این علائم، آن ها به ارزیابی خونریزی آشکار و آسیب های تغییر شکل دهنده اعضای بدن می پردازند.

تیم EMS باید پیش از حرکت دادن بیمار با استفاده از گردنبند طبی و تخته محافظ کمر او را بی حرکت کند. تیم تروما (گروهی از کارکنان بهداشت و درمان از رشته های مختلف) ارزیابی تمام و کمالی را در بخش اورژانس بیمارستان برای درمان شکستگی مهره های کمر انجام خواهد داد.

پزشک اورژانس ارزیابی کاملی از شکستگی مهره های کمر با معاینه از فرق سر تا نوک انگشت پای بیمار شروع می شود را به عمل خواهد آورد. وی سر، سینه، شکم، لگن، اعضای بدن و ستون فقرات را بازبینی خواهد کرد.

پزشک همچنین وضعیت عصبی بیمار را در شکستگی مهره های کمر ارزیابی خواهد کرد. این ارزیابی آزمایش توانایی حرکت کردن، احساس کردن و حس موقعیت کلیه اعضای بدن را شامل می شود. به علاوه، پزشک رفلکس های بیمار را برای کمک به تشخیص آسیب وارده به نخاع یا هر یک از اعصاب آزمایش خواهد کرد.

بعد از معاینه فیزیکی، به ارزیابی رادیولوژیک نیاز است. بسته به میزان آسیب دیدگی ها، این ارزیابی در مراحل درمان شکستگی مهره های کمر می تواند شامل آزمایش های اشعه ایکس، توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن) و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی) چند ناحیه از جملهشکستگی مهره های کمر باشد.

روش های درمان بدون جراحی

اگر پوکی استخوان باعث شکستگی فشرده مهره های کمر شده باشد، درمان باید به درد، شکستگی و برای جلوگیری از چنین شکستگی هایی در آینده به پوکی استخوان زمینه ای بپردازد. گزینه های مداخله ای بهتری برای درمان شکستگی مهره های کمر و شیوه های درمانی بهتری برای جلوگیری از بوجود آمدن این شکستگی ها در آینده وجود دارد.

اکثر شکستگی ها با داروهای ضد درد، کاهش فعالیت ها، داروهای تثبیت تراکم استخوان و یک بریس کمر خوب برای به حداقل رساندن حرکت در طول فرآیند درمان شکستگی مهره های کمر، بهبود می یابند. بیشتر افراد به فعالیت های روزانه خود بازمی گردند. برخی هم ممکن است به درمان های بیشتر مانند جراحی نیاز داشته باشند.

اگر اجازه دهیم درد ناشی از شکستگی مهره های کمر به طور طبیعی بهبود یابد، روند آن می تواند به مدت سه ماه طول بکشد؛ ولی معمولا درد با گذر روزها و هفته ها به میزان قابل ملاحظه ای بهبود می یابد.

کنترل درد می تواند شامل داروهای مسکن ضد درد، استراحت در بستر، بستن بریس به کمر و فعالیت فیزیکی باشد.

داروهای ضد درد

مخلوطی از داروهای ضد درد که به دقت تجویز شده اند می توانند درد استخوانی که روی استخوان دیگر قرار گرفته، درد شکستگی مهره های کمر، درد عضلات و اعصاب را تسکین دهد. اگر این مخلوط بدرستی تجویز شود، می توانیم دوز هر یک از داروهای موجود در آن را کاهش دهیم. داروهای ضد دردی که بدون نسخه پزشک خریداری می شوند اغلب برای تسکین درد کفایت می کنند. دو نوع از داروهایی که بدون نیاز به نسخه می توان خریداری کرد یکی استامینوفن و دیگری داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) هستند که به افراد توصیه می شوند. داروهای شل کننده عضلات و داروهای ضد درد مخدر اغلب برای دوره های زمانی کوتاه تجویز می شوند زیرا خطر اعتیاد وجود دارد. داروهای ضد افسردگی هم می توانند به تسکین دردهای مرتبط با اعصاب و درمان شکستگی مهره های کمر کمک کنند.

تعدیل فعالیت ها

ممکن است استراحت در بستر به تسکین درد حاد و درمان شکستگی مهره های کمر کمک کند ولی می تواند به از دست دادن بیشتر استخوان و بدتر شدن پوکی استخوان هم منجر شود که خطر شکستگی مهره های کمر از نوع فشرده بیشتر در آینده را بالا می برد. ممکن است پزشکان یک دوره کوتاه از استراحت در بستر که  بیشتر از چند روز نباشد را توصیه کنند. با این وجود، از عدم فعالیت طولانی مدت باید اجتناب کرد.

بریس کمر

بریس کمر محافظی خارجی ایجاد می کند که حرکت مهره های دچار شکستگی را محدود می کند که این خیلی شبیه به گچ گرفتن مچ دست دچار شکستگی است. سفت بودن نوع بریس کمر حرکات مرتبط با ستون فقرات را به میزان قابل ملاحظه ای محدود می کند که این می تواند به کاهش درد کمک کند. پوشیدن بریس ها و کرست های ارتجاعی جدیدتر راحت تر است ولی تاثیری ندارند. بنابر مثلی قدیمی راحت نبودن بریس با موثر بودن آن ارتباط مستقیمی دارد. با این وجود، باید از بریس ها محتاطانه و فقط تحت نظارت پزشک استفاده نمود. استفاده بیش از حد از بریس برای بیماری های کمر و درمان شکستگی مهره های کمر می تواند باعث ضعف و از دست دادن عضلات شود.

درمان پوکی استخوان

داروهای تقویت کننده استخوان ها مانند بیس فسفونات ها (مثل اکتونل، بونیوا و فوسامکس) به تثبیت یا بازگرداندن استخوان از دست رفته کمک می کنند. این بخش بسیار مهمی از درمان شکستگی مهره های کمر برای کمک به پیشگیری از شکستگی های فشرده بیشتر است.

درمان جراحی

هنگامی که علی رغم استراحت، تعدیل فعالیت، استفاده از بریس کمر و داروهای ضد درد، درد مزمن ناشی شکستگی مهره های اول، سوم و پنجم کمر ادامه می یابد، گام بعدی عمل جراحی و استفاده از پلاتین است. اعمال جراحی که از آن ها برای درمان شکستگی مهره های کمر استفاده می شود عبارتند از:

• ورتبروپلاستی
• کیفوپلاستی
• جراحی فیوژن/ الحاق ستون فقرات